ความท้าทายในการรักษาโรคคุชชิง

สวัสดีผู้อ่านทุกท่านนะครับหลังจากที่หายไปนาน 😊 วันนี้หมอจะพูดถึงความ “ยาก” แต่ “คุ้มค่า”ในการรักษาโรคเนื้องอกต่อมใต้สมองที่ทำให้เกิดโรคคุชชิง และผลลัพท์การรักษาที่สามารถเปลี่ยนชีวิตคนไข้ได้นะครับ

.

อย่างที่เคยพูดไว้ในโพสก่อนหน้านี้ว่าโรคคุชชิงจะทำให้ผู้ป่วยมีภาวะฮอร์โมนผิดปกติอย่างมาก ผู้ป่วยจะเกิดภาวะแทรกซ้อนเช่น โรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน อ้วน ภูมิคุ้มกันต่ำ และในระยะยาวจะทำให้ผู้ป่วยมีอายุสั้นลง

.

ผู้ป่วยรายนี้ถูกตรวจพบว่ามีโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูงตั้งแต่อายุ 30+ปี และควบคุมได้ยาก ผู้ป่วยได้รับการตรวจฮอร์โมนอยู่หลายครั้งเนื่องจากสงสัยภาวะโรคคุชชิงแต่ผลฮอร์โมนไม่ตรงกับการวินิจฉัย100% เนื่องจากก้อนเนื้องอกสามารถหลั่งฮอร์โมนออกมาเป็นพักๆได้!!! เมื่อตรวจไม่ตรงกับช่วงที่มีการหลั่งฮอร์โมนจึงไม่พบว่ามีความผิดปกติเลย แต่ด้วยความพยายามของทีมคุณหมอต่อมไร้ท่อทำให้สามารถตรวจพบได้ในที่สุดหลังจากตรวจพบโรคเบาหวานและความดันนานถึงเกือบ10ปี (เนื่องจากการตรวจฮอร์โมนที่ผิดพลาดเป็นเหตุผลหลักที่ทำให้ผู้ป่วยไม่หายหลังผ่าตัด!!!) นี่คือความยากข้อที่1

.

เมื่อทำการตรวจMRIของต่อมใต้สมองผู้ป่วยแล้วพบว่ามีก้อนเนื้อขนาดเล็กอยู่ในต่อมใต้สมองจริง ซึ่งต้องใช้ความเชี่ยวชาญในการแปลผลและคุณภาพของMRIที่ดีเป็นอย่างมาก อีกทั้งขนาดของก้อนเนื้อที่เล็กทำให้การผ่าตัดเข้าไปหาก้อนและผ่าออกให้หมดเกลี้ยงนั้นท้าทายเป็นอย่างมาก เนื่องจากหากเหลือก้อนเนื้องอกแม้เพียงนิดเดียว(ซึ่งอาจจะมองไม่เห็นจากMRI) ผู้ป่วยก็จะไม่หายจากโรคคุชชิง นี่คือความยากข้อที่2

.

ผู้ป่วยรายนี้ได้รับการผ่าตัดนำก้อนออกจนหมดและเก็บรักษาต่อมใต้สมองส่วนอื่นไว้ได้ หลังผ่าตัดระดับฮอร์โมนกลับเป็นปกติ และผู้ป่วยสามารถหยุดยารักษาโรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน และไขมันในเลือดสูงได้ทุกตัว 😊

.

จะเห็นว่าการรักษาโรคเนื้องอกต่อมใต้สมองนี้ทีมแพทย์ที่เชี่ยวชาญจะมีผลต่อผลลัพธ์การรักษาอย่างมาก ทั้งในแง่การวินิจฉัย การผ่าตัด และการติดตามการรักษาหลังผ่าตัดด้วย โดยเฉพาะเนื้องอกชนิดที่สร้างฮอร์โมนนั้นผลลัพธ์การรักษาที่ดีจะเปลี่ยนชีวิตผู้ป่วยได้เลยทีเดียว

.

ผศ.นพ.โชติวัฒน์ ตันศิริสิทธิกุล

สาขาวิชาประสาทศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล